Mindfulness klinkt al snel als iets waarvoor je tijd moet vrijmaken. Een meditatiekussen, een rustige kamer, telefoon uit en vooral niemand die ondertussen vraagt waar zijn sokken zijn.
Maar het gewone leven wacht meestal niet totdat jij helemaal zen bent.
Juist daarom wordt mindfulness interessant wanneer je het niet alleen ziet als een oefening die je doet, maar als een manier van aandacht geven aan wat je toch al aan het doen bent.
Je hoeft er niet per se iets extra’s voor in je agenda te zetten. Je kunt beginnen bij het moment waarin je nu bent.
Wat is mindfulness eigenlijk?
Mindfulness betekent in de kern dat je bewust aandacht geeft aan wat er op dit moment gebeurt, zonder onmiddellijk overal een oordeel, oplossing of verhaal van te hoeven maken.
Dat klinkt eenvoudig.
Tot je ontdekt hoe vaak je lichaam ergens is terwijl je hoofd alweer drie straten verderop loopt.
Je eet terwijl je leest. Je loopt terwijl je telefoneert. Je luistert naar iemand terwijl je alvast je antwoord formuleert. Je poetst je tanden en denkt ondertussen aan de vergadering van straks.
Daar is op zichzelf niets mis mee. Ons brein kan vooruitdenken, terugkijken, plannen en verbanden leggen. Dat is behoorlijk handig.
Maar wanneer je bijna nooit meer werkelijk aanwezig bent bij wat je aan het doen bent, kan een dag voorbijgaan zonder dat je hem echt hebt opgemerkt.
Begin bij iets wat je toch al doet
Je hoeft niet meteen een uur aandachtig naar een rozijn te kijken.
Kies één gewone handeling.
Tandenpoetsen bijvoorbeeld.
Voel hoe je staat. Proef de tandpasta. Hoor het geluid van de borstel. Merk op hoe snel je gedachten alweer ergens anders zijn.
Of neem je eerste kop koffie of thee. Drink hem eens zonder ondertussen je telefoon te openen.
Niet omdat telefoons slecht zijn of omdat thee drinken een spirituele gebeurtenis moet worden. Alleen om te merken wat er gebeurt wanneer je één ding daadwerkelijk doet terwijl je het doet.
Eet één moment per dag met aandacht
Een maaltijd is een gemakkelijke plek om te oefenen, juist omdat eten zo vaak samengaat met iets anders.
Kies bijvoorbeeld de eerste paar happen.
Kijk naar wat er op je bord ligt. Ruik. Proef. Merk temperatuur en structuur op. Voel wanneer je kauwt en slikt.
Daarna mag je gerust weer praten, lezen of naar buiten kijken.
Het gaat niet om het invoeren van een nieuwe reeks leefregels. Het gaat erom dat je ontdekt hoe gemakkelijk aandacht terug te brengen is naar iets heel concreets.
Gebruik je zintuigen
Wanneer je merkt dat je volledig in je hoofd bent verdwenen, zijn je zintuigen een directe ingang naar het huidige moment.
Wat zie je? Wat hoor je? Wat voel je lichamelijk? Wat ruik je?
Je hoeft daar geen uitgebreide oefening van te maken. Terwijl je met de hond loopt kun je bijvoorbeeld één minuut luisteren naar alle geluiden om je heen. Tijdens het koken kun je bewust ruiken wat er in de pan gebeurt. Onder de douche kun je voelen hoe het water op je huid valt.
Je lichaam bevindt zich zelden gisteren of morgen.
Je gedachten wel.
Doe eens één ding tegelijk
Multitasken voelt efficiënt, maar vaak wisselen we vooral heel snel tussen verschillende dingen.
Probeer af en toe één handeling niet te combineren.
Loop zonder iets te luisteren. Eet zonder te scrollen. Luister naar iemand zonder ondertussen je antwoord voor te bereiden. Schrijf een mail zonder drie andere tabbladen te controleren.
Je hoeft dit niet de hele dag vol te houden. Het is juist interessant om te merken wat er gebeurt wanneer je het vijf minuten doet.
Maak van wachten geen probleem dat opgelost moet worden
We hebben bijna ieder leeg moment gevuld.
In de rij bij de supermarkt. In de wachtkamer. Op het station. De twee minuten totdat iemand arriveert.
De telefoon is een fantastisch apparaat om ieder klein gaatje onmiddellijk dicht te stoppen.
Laat zo’n gaatje af en toe open.
Kijk om je heen. Voel je voeten op de grond. Merk de mensen op. Adem. Verveel je desnoods dertig seconden.
Dat kleine stukje niets is misschien precies waar je aandacht weer bij je terugkomt.
Mindfulness hoeft niet sereen te voelen
Mindful aanwezig zijn betekent niet dat je het moment vervolgens automatisch prettig vindt.
Je kunt heel aandachtig merken dat je geïrriteerd bent. Dat je moe bent. Dat het buiten koud en nat is. Dat iemand op je zenuwen werkt.
Het verschil zit niet in het produceren van een beter moment, maar in het werkelijk waarnemen van het moment dat er al is.
Daar ontstaat keuzevrijheid. Niet omdat je nooit meer automatisch reageert, maar omdat je soms nét dat kleine stukje ruimte ontdekt tussen wat er gebeurt en wat jij vervolgens doet.
Maak van het gewone je oefenruimte
Je hoeft dus niet te wachten op stilte.
Je kunt aandacht oefenen tijdens het afwassen, bakken, wandelen, eten, werken of kijken naar kunst. Op Lichtwerkplaats vind je daarom ook heel concrete voorbeelden zoals Mindfulness museumbezoek, Zo maak je bakken mindful en meditatief en Doe eens een wandelmeditatie.
Dat is uiteindelijk waar mindfulness interessant wordt.
Niet als nog een ding dat goed uitgevoerd moet worden, maar als een uitnodiging om het leven dat toch al plaatsvindt iets vaker daadwerkelijk mee te maken.
Je hoeft niet méér momenten te creëren. Je kunt beginnen met aanwezig zijn in de momenten die er al zijn.
Wil je verder onderzoeken wat dat ‘aanwezig zijn’ eigenlijk betekent, lees dan Leven in het nu: Hoe doe je dat?
Wil je ‘s morgens bewust beginnen voordat je dag je aandacht overneemt?
Morning Alchemy brengt meditatie, beweging en schrijven samen in een dagelijkse oefening om eerst even bij jezelf te zijn.
