Misschien heb je weleens van paganisme gehoord. In de mainstream media heeft dit vaak een negatieve bijklank als ‘heidens, satanisch of onbeschaafd’. Maar dat is onterecht. Paganisme is een verzamelnaam voor verschillende religieuze stromingen, die allemaal als natuurreligie omschreven kunnen worden.

De natuur wordt ervaren als heilig en als een expressie van de goddelijke krachten. Het woord paganisme is afgeleid van het Latijnse paganus, wat bewoner van het (platte)land betekent. Natuurreligies komen voor bij volkeren met een beschaving die vooral leven van, met en door de natuur. Ze komen voornamelijk voor in Afrika en Latijns-Amerika en hebben in het verleden in veel beschavingen een belangrijke rol gespeeld, zoals in het oude Egypte. Hetzij als officiële godsdienst, hetzij als bijgeloof. Ook de Indianen in Amerika hadden en hebben een natuurgodsdienst, evenals veel Aboriginals in Australië.

Voor de opkomst van het Christendom in Europa, waren er ook in Europa verschillende natuurvolkeren, zoals de Germanen en de Kelten. Deze hadden allerlei heiligdommen in de natuur, zoals heilige bomen, menhirs en steencirkels. 

Het heidendom, een bijna uitgestorven religie

Paganisme, vertaald uit het Engels betekent letterlijk Heidendom. Het heidendom werd veelal beschouwd als iets wat minderwaardig was en bestreden moest worden. Heidense stromingen werden door de christelijke kerk vervolgd en vernietigd. Mensen moesten in het grootste geheim de rituelen en gebruiken uitvoeren.

In de loop van de tijd zijn veel van deze geloven uitgestorven en in onbruik geraakt. Toch hebben ook veel heidense gewoonten en feesten een transformatie ondergaan en deze werden binnen de christelijke cultuur geïntegreerd. Denk bijvoorbeeld aan paasvuren, de paaseieren, de kerstboom en diverse aspecten van het Sint Nicolaasfeest. De term Paganisme wordt vooral gebruikt voor heidense religieuze opvattingen en rituelen die opnieuw in gebruik zijn genomen. Dit wordt ook wel neopaganisme genoemd.

Respect voor alles wat leeft

Onder paganisme vallen alle religies die niet op een bijbel zijn gebaseerd en geen monotheïstische visie hebben. Binnen het Paganisme wordt het goddelijke vaak als mannelijk en vrouwelijk voorgesteld, als God en Godin. Een Pagan gelooft dat alles en iedereen een ziel (spirit/ energie) heeft. Dit wordt animisme genoemd. Alle religies binnen het paganisme geloven in deze regel. Zij zien het goddelijke in alles wat leeft. Planten, dieren, rivieren, stenen, bomen en land zijn allemaal gevuld met hun eigen unieke energieën. 

Ook de vijf elementen: water, vuur, lucht, aarde en spirit (of ziel) zijn belangrijk en worden om hun kracht geëerd. Die vijf elementen krijgen allemaal hun eigen plek in het pentagram, de vijfpuntige ster. Dit symbool wordt altijd met de punt naar boven afgebeeld. De omgekeerde vorm wordt gebruikt in kringen van satanisten.

Paganisten respecteren de diversiteit binnen de verschillende stromingen omdat ze geloven dat iedereen zijn eigen band met het goddelijke moet vinden, in overeenstemming met de stille stem van jouw eigen diepste innerlijk. Zij respecteren alle religies en bekeren niemand.

De meest bekende Paganistische stromingen zijn:

  • Boeddhisme, 
  • Shintoïsme, 
  • Sjamanisme, 
  • Hindoeïsme, 
  • Taoïsme, 
  • Wicca, 
  • Neo-Paganisme
  • Druïden
  • Eclectische heksen
  • Mannen- en vrouwentradities
  • Noorse tradities: Odinisme, Asatru, Vanatru

Wat heb je nodig om een Pagan te worden?

Als je een Pagan wilt worden heb je vooral veel liefde voor de Natuur nodig. Je gaat een verbintenis aan die je helpt om in harmonie te leven met de Aarde en Haar wezens. Je voelt vanuit je diepste kern dat deze manier van leven jouw waarheid is. Alleen jij kunt weten of je een Pagan bent of niet. Hier heb je eigenlijk niets of niemand anders voor nodig dan jezelf. Er is niemand die je voorschrijft hoe je als Pagan moet geloven, maar natuurlijk kunnen de rituelen en jaarfeesten je helpen om je af te stemmen op alles wat leeft.

We zullen in een aantal blogs verschillende onderwerpen belichten die vallen onder het paganisme.
Volgende week lees je deel 2 van dit blog over de rituelen in het paganisme 

Elizabeth Cowley – Paganisme