Spiritualiteit en ondernemerschap worden gemakkelijk als twee verschillende werelden behandeld. Aan de ene kant zouden cijfers, feiten, strategie en rationele besluitvorming staan; aan de andere kant intuïtie, bewustzijn, zingeving en alles wat zich minder gemakkelijk laat meten. Maar juist een ondernemer beweegt voortdurend op het grensvlak tussen wat al bekend is en wat nog moet ontstaan. Precies daar wordt de vraag interessant welke plaats het onbekende eigenlijk mag hebben binnen zakendoen.
Ondernemen betekent voortdurend omgaan met wat je nog niet weet
Je kunt onderzoek doen, cijfers bekijken en scenario’s maken, maar geen enkele ondernemer beschikt over volledige informatie. Sharda Nandram beschreef spiritualiteit in deze context als een manier om het onbekende toe te laten in plaats van het onmiddellijk te reduceren tot iets wat we al kennen.
Niet alles wat belangrijk is voor een ondernemer laat zich vooraf meten. Een deel van ondernemen bestaat juist uit leren bewegen met wat nog geen vaststaande vorm heeft.
Intuïtie als bron van informatie
Nandram legt een verbinding tussen spiritualiteit en intuïtie. Intuïtie kan informatie geven die nog niet volledig in woorden of argumenten beschikbaar is. Daarna begint het werk: toetsen, informatie verzamelen en kijken wat de werkelijkheid teruggeeft.
Hoe je intuïtie leert herkennen, lees je in Intuïtie: hoe weet je wat voor jou klopt? Over vertrouwen, flow en verantwoordelijkheid als ondernemer schreef ik een apart artikel.
Het onbekende is ook de plek waar iets nieuws kan ontstaan
Ondernemerschap bestaat niet alleen uit optimaliseren wat er al is. Iemand moet ooit een mogelijkheid zien die nog niet zichtbaar was. Verbeeldingskracht en ruimte voor het onbekende zijn daarom relevant voor vernieuwing.
Een idee hoeft niet bewezen te zijn om onderzocht te mogen worden. Het moet alleen ergens ruimte krijgen voordat je kunt ontdekken wat erin zit.
Openstaan voor het onbekende is niet hetzelfde als kritiekloos geloven
Je kunt luisteren naar intuïtie én cijfers bekijken, ruimte geven aan een idee én onderzoeken of iemand erop zit te wachten. Spiritualiteit staat hier niet tegenover verantwoordelijkheid en werkelijkheid.
Spiritualiteit gaat dan ook over bewustzijn
Vanuit welk perspectief kijk ik, welke aannames beschouw ik als vanzelfsprekend en waar houd ik vast aan wat ik al ken omdat het onbekende ongemakkelijk is? Dat zijn relevante ondernemersvragen.
Misschien begint werkelijk holistisch ondernemen precies daar: niet kiezen tussen ratio en intuïtie, maar leren herkennen welke vorm van weten op welk moment iets kan bijdragen.
Geluk en welvaart hoeven geen tegengestelden te zijn
Geluk zonder aandacht voor economische werkelijkheid is niet houdbaar; welvaart zonder aandacht voor mensen en betekenis is een smalle definitie van succes. Holistisch ondernemen probeert die werkelijkheden niet tegen elkaar uit te spelen.
