Beoordelen is geen negatief gedrag. Dit is in tegenstelling tot de algemeen heersende opvatting daarover. Iedere vorm van sensorische prikkels die we ervaren wordt door ons systeem gefilterd. Na deze filtering hebben we er een oordeel over. De eenvoudigste beoordeling vertelt ons of we iets fijn vinden of niet. Het is ons innerlijke kompas waar we meestal blind op varen. En gelukkig maar, want het beschermt ons tegen schadelijke invloeden. Maar waarom kan zoiets eenvoudigs als keuzes maken dan toch zo ingewikkeld zijn?

Waarom beoordelen zo ingewikkeld is:

  • Snelle logica versus langzame logica. Er zijn twee totaal verschillende filters die los van elkaar hun werk doen.
    1: Snelle logica vindt plaats in een milliseconde. Bijvoorbeeld je hand wegtrekken van een hete kop thee is zo’n snelle actie. Je voorkomt ermee dat je je verbrandt, zelfs nog voor je bewust voelde dat het te heet was. Dit proces vindt plaats buiten je bewustzijn, die de voor en nadelen van het wegtrekken van je hand zou evalueren.
    2: Langzame logica. Stel je hebt de keuze uit twee workshops die je heel graag wilt volgen, maar je kunt er maar een kiezen, want ze vinden tegelijk plaats. Je kunt dan een lijst maken met voor- en nadelen voor elke workshop. Na een zorgvuldige overweging neem je een besluit. Dit is ook een beoordeling. Iedere keer als je het een boven het ander verkiest is dat een beoordeling. Je vindt het ene beter dan het ander. Een onderzoek dat is uitgevoerd door Daniel Kahneman, psycholoog en schrijver van het boek: “Thinking Fast, Thinking Slow” toonde aan dat een snelle beslissing vaak beter werkt dan de langzame weloverwogen keuzes.
  • Besluiteloosheid. Een uitgebreid onderzoek kan waardevol zijn als we goede beslissingen willen nemen, maar soms krijg je daardoor juist teveel informatie. Hierdoor wordt je besluiteloos. We hebben van nature de behoefte om de juiste keuze te maken. Maar soms is er geen juiste keuze. Het kan dan helpen om dit te onderkennen. Ga voor de best mogelijke keuze en bedenk dat keuzes in veel gevallen tijdelijk zijn. Je kunt er meestal nog op terugkomen.
  • Populariteit versus Individualiteit. De derde reden om niet te willen oordelen is als ons innerlijke kompas afwijkt van de heersende opinie. Als dit gebeurt kunnen we gaan twijfelen over onze eigen ideeën. Of als we wel zeker zijn over ons oordeel kunnen we aarzelen om het te delen. Onze behoefte aan gezelligheid kan ervoor zorgen dat we onze innerlijke stem het zwijgen opleggen. Als je dit regelmatig doet kan je innerlijke stem steeds zwakker worden en het zelfvertrouwen kan verminderen.

5 Manieren om jouw beoordelingsvermogen te verbeteren.

  1. Herinner jezelf aan de keren dat jouw beoordeling je goed van pas kwam. Dit verbetert het zelfvertrouwen om op jezelf te vertrouwen.
  2. Vermijd aarzelingen. Als je eenmaal een besluit of oordeel hebt genomen probeer je daar dan aan te houden. Dus als jij bijvoorbeeld vegetarisch wilt gaan eten doe dat dan en laat je er niet vanaf brengen door wat anderen van jouw levensstijl vinden.  
  3. Oefen op kleine dingen. Het uitkiezen van je kleding in de ochtend, of je menukeuze in een restaurants zijn goede kleine oefeningen. Als je dan voor een grotere keuze komt te staan heb je genoeg zelfvertrouwen. Je weet dan dat je in staat bent om de juiste keuze te maken.
  4. Beoordeel niemand als minderwaardig, alleen om jouw zelfvertrouwen te verbeteren. Als je weet wie je bent en vertrouwt op jouw mening vermindert dat de behoefte van vergelijking met een ander. Door te weten wie je bent en je daar goed bij voelt vermindert dat de behoefte om te vergelijken. Hierdoor vermindert ook de behoefte om anderen te beoordelen of veroordelen om wie ze zijn.
  5. Mediteer. Door te mediteren verfris je je gedachten. Hierdoor kunnen je patronen en overtuigingen veranderen. Als je vaker met je aandacht in het moment kunt zijn zul je merken dat er veranderingen optreden in je beoordelingsvermogen.

Hoe is jouw beoordelingsvermogen? Heb jij tips of ideeën hoe je die zo efficiënt mogelijk kunt gebruiken?