Muziek is emotie, muziek raakt mensen. Maar waarom eigenlijk? En hoe werkt dat dan? Voelt iedereen hetzelfde? En wat of wie zorgt ervoor dat die tranen blijven komen?

Evolutionair gezien heeft het geen nut dat de tranen over de wangen biggelen zodra een artiest dat ene liedje inzet. Het helpt ons niet om te overleven, sterker nog: het maakt ons op dat moment zwakker. Het feit dat de één het bewuste liedje misschien prachtig vindt, terwijl de ander de radio het liefst uit doet, maakt de kwestie nog veel ingewikkelder, maar ook fascinerend. Vandaar dat menig wetenschapper zich al op het fenomeen emotie & muziek heeft gestort. Vooralsnog met bescheiden resultaat. Want hoe verklaar je een gevoel?

Soms heeft de manier waarop je op een liedje reageert alles te maken met de situatie waarin de muziek zich manifesteert. Stel: je zit in een restaurantje met de partner van je dromen en een prachtig liefdesliedje komt voorbij. Dan zult je daar wellicht heerlijk van genieten. Maar als diezelfde droompartner net je hart heeft gebroken, doet hetzelfde liedje heel veel pijn. Omgeving speelt dus een rol. Datzelfde geldt voor herinneringen, de stemming en persoonlijkheid. 

De emotie die jij bij bepaalde muziek ervaart, heeft niet alleen met jezelf, maar ook met de muziek te maken.Zo is uit wetenschappelijk onderzoek gebleken dat mensen bij snelle tempo’s en muziek in majeur vrolijker worden. Langzame liedjes of muziek in mineur maken eerder verdrietig. Snelle tempo’s in combinatie met dissonantie maken mensen angstig. Muziek raakt ons dus. Maar in welke mate verschilt per persoon. Onderzoeker Emery Schubert nam daar in 2004 geen genoegen mee en ontwikkelde een formule waarmee hij kon voorspellen hoe mensen op een bepaald muziekstuk zouden reageren. Terwijl hij daar met bezig was, ontdekte hij dat de ene factor zwaarder weegt dan de andere. Zo is het volume waarmee de muziek wordt afgespeeld het belangrijkst. Daarna volgt het tempo. Ook de melodie en de instrumenten spelen een rol. Een stijgende melodie en vele instrumenten maken de luisteraar vrolijker.

Hoezeer de wetenschap ook probeert de relatie tussen emotie en muziek te verklaren, een gegeven blijft dat muziek ons raakt. En dat dat bij iedereen anders is. Naar welke muziek luister jij het liefst en wanneer?