Acupunctuur als behandelmethode. Eng of heilzaam? En wat is de achterliggende gedachte?

Acupunctuur is een onderdeel van een behandelmethode in de traditionele Chinese geneeskunde. Hierbij worden naalden op zogenaamde acupunctuurpunten in het lichaam gestoken. Deze methode bestaat meer dan 2500 jaar en is nauw verbonden met Chinese filosofie. Sinds de bronstijd worden metalen naalden gebruikt. Voor die tijd gebruikte men vermoedelijk naalden van botsplinters of steen.

Traditionele acupunctuur bestaat uit het inbrengen van roestvrijstalen naalden in verschillende delen van het lichaam (hao tjen-naalden). Bij moderne toepassing kunnen eventueel andere stimuli op punten van keuze worden toegepast, zoals bestraling met laser, een laagfrequente wisselstroom op de geplaatste naalden of zelfs toediening van kleine injecties in acupunctuurpunten. Sommige praktiserende acupuncturisten plaatsen naalden op, of bij de plaats van de ziektehaard, waar anderen punten kiezen op basis van de symptomen. In de traditionele acupunctuur wordt meestal een combinatie van punten gebruikt.

Binnen de traditionele Chinese geneeskunde verklaart men ziekte en gezondheid (onder meer) door de volgende uitgangspunten:

  • Levensenergie (ook wel: qi) circuleert door 12 meridianen die vertakkingen hebben naar alle organen en lichaamsfuncties.
  • De realiteit is dualistisch geordend naar een van de tegengestelde kwaliteiten van chi: hetzij Yin (vrouwelijk, donker, koud, zacht, ontvangend, comprimerend, enzovoorts) dan wel Yang (mannelijk, licht, warm, hard, gevend, expanderend, enzovoorts)
  • Fenomenen uit de natuur en het lichaam zijn geordend naar vijf groepen die elementen worden genoemd: water, hout, vuur, aarde en metaal. Deze vijf elementen vormen een cyclisch geheel.
  • Ziekte wordt toegeschreven aan een uit het evenwicht zijn van qi. Waar het normale stromen van qi geblokkeerd of anderszins uit balans raakt, gaat dat gepaard met verschijnselen c.q. symptomen. Met praktijken zoals acupunctuur en qigong probeert men dit evenwicht te herstellen.

Acupunctuur is voor veel klachten een geschikte therapie. In overleg met de acupuncturist wordt de juiste behandelmethode gekozen.Er zijn aandoeningen, zoals kanker, chronische ziekten of anatomische afwijkingen, waarbij acupunctuur het probleem niet verhelpt maar wel symptomen als pijn en vermoeidheid vermindert of wegneemt. Na een operatie of bij (blijvend) letsel na een ongeval, biedt acupunctuur verlichting en leidt het tot een beter herstel.